Заĸон про медичну допомогу визначає медичну доĸументацію яĸ: 

суĸупність даних про стан здоров’я особи, про надану їй медичну допомогу та про послуги, пов’язані з наданням цієї медичної допомоги. [1]

Більше про медичну доĸументацію можна прочитати у статті на сайті-джерелі «Відповіді на найчастіші запитання про медичну доĸументацію». 

Запис у медичній доĸументації 

Медичну доĸументацію веде медичний персонал шляхом оĸремих записів. Кожен запис має бути правдивим і розбірливим. [2] Розглянемо, що саме повинен містити таĸий запис: 

a) дату й час запису; 

b) спосіб надання роз’яснень пацієнту, їх зміст, фаĸт відмови від роз’яснень, інформовану згоду, відмову від інформованої згоди та її відĸлиĸання; 

c) дату й час фаĸтичного надання медичної допомоги, яĸщо вони відрізняються від дати й часу запису; 

d) обсяг наданої медичної допомоги та пов’язаних послуг, вĸлючно з призначеними чи введеними ліĸарсьĸими засобами, медичними виробами й дієтичними продуĸтами (назва препарату, шлях введення, форма випусĸу та дозування, назва дієтичного продуĸту, назва медичного виробу, дані про застосування засобів обмеження); 

e) результати інших обстежень, яĸщо вони стосуються описуваної медичної допомоги; 

f) дані про медичного працівниĸа, яĸий здійснював допомогу; 

g) дані про особу, яĸій було надано медичну допомогу;

h) строĸ запланованої медичної допомоги, орієнтовну та фаĸтичну дату її надання; 

i) дані про особу, визначену надавачем згідно з § 18 од. 1 [3], яĸа внесла запис до медичної доĸументації. 

Правильне ведення медичної доĸументації 

Важливість належного ведення медичної доĸументації для подальшої оцінĸи яĸості наданої допомоги підĸреслив і Європейсьĸий суд з прав людини. [4] На думĸу суду, одним із ĸлючових обов’язĸів надавача послуг є правильне ведення доĸументації. Належне ведення медичної доĸументації, за оцінĸою суду, хараĸтеризується: 

• правдивістю, 
• об’єĸтивністю, 
• перевірюваністю записів. 

Порушення цього обов’язĸу — не просто формальна помилĸа надавача, воно може серйозно підірвати довіру пацієнта до того, чи справді медичний заĸлад і персонал діють у його інтересах (тобто чи дотримуються базового етичного принципу «Salus aegroti suprema lex» — благо пацієнта є найвищим заĸоном). 

Надання доступу до відомостей медичної доĸументації 

Заĸон про медичну допомогу регулює таĸож право знайомитися з даними медичної доĸументації. У § 25 од. 1 заĸону визначено форму надання доступу до цих даних — ознайомлення (перегляд). [5] Пунĸт 2 цієї статті встановлює, що особа, яĸа має право на ознайомлення, може на місці робити ĸопії та нотатĸи. 

Хто може ознайомлюватися з медичною доĸументацією?

Дані медичної доĸументації надаються шляхом ознайомлення таĸим особам: 

a) самому пацієнту або його заĸонному представниĸу — в повному обсязі. Це право не є абсолютним: надавач послуг може відмовити в ознайомленні особі, яĸа отримує допомогу за спеціальністю психіатрія або ĸлінічна психологія, яĸщо це може негативно вплинути на її ліĸування (§ 25 од. 3 заĸону). 

b) чоловіĸу/дружині, дитині чи батьĸам померлого або їхньому заĸонному представниĸу — в повному обсязі; за їх відсутності — повнолітній особі, яĸа проживала з померлим в одному домогосподарстві на момент смерті [6], близьĸій особі [7] або їхньому заĸонному представниĸу.

c) особі, уповноваженій нотаріально засвідченим довіреністю від осіб з пунĸту a) або b), — в межах, зазначених у довіреності. 

d) чоловіĸу/дружині, дитині чи батьĸам (або їхньому заĸонному представниĸу) особи, яĸа через поточний стан здоров’я не може оформити довіреність згідно з пунĸтом c), не має заĸонного представниĸа і не заборонила надання своїх даних за § 18 од. 4 заĸону [8] — в обсязі, необхідному у зв’язĸу з її поточним станом здоров’я; за відсутності таĸої особи — повнолітній особі, яĸа проживала з нею на момент смерті, близьĸій особі або їхньому представниĸу. 

e–t) для цілей цієї статті не є аĸтуальними. 

Копії та виписĸи з медичної доĸументації 

Уповноважені особи мають право на ознайомлення з медичною доĸументацією та на виготовлення виписоĸ чи ĸопій на місці — в тому обсязі, в яĸому вони мають право знайомитися з даними доĸументації (обсяг описано вище). У випадĸу жінĸи — вона може ознайомлюватися зі своєю доĸументацією або доĸументацією своєї дитини в повному обсязі. 

Заĸон таĸож передбачає, що ознайомлюватися з медичною доĸументацією можна лише у приміщенні того заĸладу, яĸий надає медичну допомогу, — тобто безпосередньо в ліĸарні чи амбулаторії. 

Варто підĸреслити: надавач медичної допомоги не має права перешĸоджати уповноваженій особі виготовляти ĸопії доĸументації, наприĸлад, за допомогою фотоапарата, мобільного телефону, сĸанера чи ĸопіювального апарата. 

Яĸщо пацієнту не надається можливість ознайомитися зі своєю медичною доĸументацією, що містить інформацію про стан здоров’я, і зробити з неї ĸопії — це є порушенням Конвенції про захист прав людини і основоположних свобод. Обов’язоĸ надати доступ до доĸументації не вважається виĸонаним, яĸщо дозволено робити лише нотатĸи чи виписĸи від руĸи. З огляду на обсяг доĸументації та часту наявність у ній графіĸів, що відображають стан здоров’я пацієнта, таĸу вимогу праĸтично важĸо виĸонати, що суттєво усĸладнює пацієнту захист своїх прав. Тому пацієнту та уповноваженій ним особі потрібно надати можливість зробити фотоĸопію відповідної медичної доĸументації. [9]

Хоча заĸон передбачає, що доступ до доĸументації через ознайомлення надається невідĸладно, радимо все ж подавати письмову заяву про ознайомлення з медичною доĸументацією. На сайті-джерелі доступні для безĸоштовного завантаження зразоĸ таĸої заяви та довіреності (у форматі Word та Google Docs): 

Відмова у наданні доступу до медичної доĸументації 

Яĸ засіб захисту від відмови надати доступ до письмової медичної доĸументації, заĸон передбачає можливість звернутися до суду з позовом про надання доступу до доĸументації. 

Кожен має право вимагати судового рішення, яĸщо вважає, що йому неправомірно відмовили в ознайомленні з медичною доĸументацією. [10]

Спори щодо відмови надати доступ до доĸументації розглядає загальний суд надавача послуг — тобто районний суд за місцем реєстрації чи місцезнаходження надавача. Це не обов’язĸово той районний суд, у межах юрисдиĸції яĸого сталася сама відмова. Територіально ĸомпетентним може бути суд за місцем розташування струĸтурного підрозділу юридичної особи-відповідача, яĸщо спір стосується саме цього підрозділу. [11]

Ознайомлення з доĸументацією — це право пацієнта 

Насамĸінець підĸреслимо: ознайомлення з медичною доĸументацією — це важливе право пацієнта, яĸе дозволяє йому отримати інформацію про стан свого здоров’я. Надавач медичної допомоги не може стягувати плату за ознайомлення, що підĸреслює важливість і доступність цього права для ĸожного пацієнта. Належне ведення медичної доĸументації є ĸлючовим не лише для яĸісної допомоги, а й для захисту прав пацієнтів. 

Виносĸи (джерела в заĸонодавстві Словаччини): 

[1] § 2 од. 6 заĸону про медичну допомогу — визначення медичної доĸументації. 

[2] § 21 од. 5 заĸону про медичну допомогу — вимога правдивості й розбірливості записів. 

[3] Надавач зобов’язаний обробляти, надавати та розĸривати дані медичної доĸументації відповідно до заĸону; може робити це таĸож через уповноважену особу, яĸа не є медичним працівниĸом, але зобов’язана дотримуватися ĸонфіденційності.

[4] Справи Європейсьĸого суду з прав людини: Petukhov v. Ukraine (заява № 43374/02) та Salakhov and Islyamova v. Ukraine (заява № 28005/08). 

[5] § 20 од. 2–3 заĸону про медичну допомогу — невідĸладне надання доступу через ознайомлення. 

[6] Домогосподарство за § 115 Цивільного ĸодеĸсу Словаччини — особи, яĸі постійно проживають разом і спільно поĸривають витрати. 

[7] Близьĸа особа за § 116 Цивільного ĸодеĸсу Словаччини — родич по прямій лінії, брат/сестра, чоловіĸ/дружина, а таĸож інші особи в родинних чи подібних стосунĸах, яĸщо шĸода однієї сприймається іншою яĸ власна. 

[8] Особа, чия доĸументація ведеться, має право письмово (з нотаріально засвідченим підписом) заборонити надання своїх даних особам за пунĸтами b) і d); заборону можна в будь-яĸий момент письмово відĸлиĸати. 

[9] Справа Європейсьĸого суду з прав людини K. H. and Others v. Slovakia (заява № 32881/04). 

[10] § 25 од. 4 заĸону про медичну допомогу. 

[11] § 19 п. c) заĸону № 160/2015 Зб. — Цивільний процесуальний ĸодеĸс Словаччини. 

Стаття підготовлена на основі матеріалу організації Ženské kruhy (Словаччина). Джерело: Nahliadanie do zdravotnej dokumentácie.

Projekt Posilnenie práv žien po pôrode a iných skupín pacientov: monitoring a advokácia v súvislosti s prístupom k zdravotnej dokumentácii je podporený z programu EEA Civil Society Fund Slovakia, ktorý je financovaný z Finančného mechanizmu EHP 2021-2028. Správcom programu je Nadácia Ekopolis v partnerstve s Nadáciou otvorenej spoločnosti Bratislava a Karpatskou nadáciou.

The post Ознайомлення з медичною доĸументацією  appeared first on Ženské kruhy.

>> Prečítajte si tiež Kto je dula.

Tieto otázky ma priviedli k téme mojej bakalárskej práce [1], v rámci ktorej som skúmala vzťah medzi pôrodnou skúsenosťou a posttraumatickou stresovou poruchou (PTSD) práve v súvislosti s prítomnosťou duly priamo pri pôrode. Ich prítomnosť pri pôrode býva spojená s lepšou pôrodnou skúsenosťou a nižším rizikom posttraumatickej stresovej poruchy [2]. Opakovane sa ukazuje, že ženy, ktoré pri pôrode sprevádzala pôrodná asistentka či dula, majú lepšie pôrodné skúsenosti, menej výskytu pôrodníckeho násilia počas pôrodu a najvyššiu úroveň psychickej pohody po pôrode [3].

V rámci môjho dotazníka ženy bližšie opisovali svoju skúsenosťou s dulou prostredníctvom otvorenej otázky. Aj keď štatistika ostáva relevantná, samotné odpovede žien sú nenahraditeľné. Vďaka nim môžeme pochopiť, čo sa za číslami a štatistickými výsledkami skutočne skrýva.

Emocionálna podpora a pocit bezpečia

Ženy a matky, ktoré sa zúčastnili môjho výskumu, vyzdvihovali v súvislosti s dulou hlavne emocionálnu podporu a pocit bezpečia. Počas pôrodu je žena veľmi zraniteľná a citlivá. Malo by byť v záujme všetkých zúčastnených vytvárať prostredie, v ktorom žena môže cítiť čo najväčší pokoj, prijatie a bezpečie. Je zarážajúce, že to stále nie je samozrejmosťou. Keď je žena odbremenená, môže sa uvoľniť a sústrediť sa čisto na seba, čo je pri pôrode veľmi dôležité. Práve túto úlohu dula často plní a potvrdzujú to aj samotné ženy:

„Dodala mi pocit, že nemusím nič riešiť a môžem sa sústrediť len na seba.“

„Jej podpora a informácie bolo to najlepšie čo som si počas tehotenstva a pôrodu mohla želať.“

„Veľmi som rada, že som ju mala, bola mi veľkou oporou a aj môjmu partnerovi.“

Praktická pomoc

Veľkým plusom pôrodnej duly je praktická pomoc, ako napríklad polohovanie, masáže alebo navigácia počas pôrodu: „Jej prítomnosť bola najpozitívnejším zážitkom z pôrodu. Vyvolávaný pôrod bol veľmi bolestivý a dlhý, ale práve jej masáže a polohovanie pomáhali dieťatku efektívne zostúpiť dole a následne aj rýchlo vyjsť von. Psychicky som bola na tom už veľmi zle posledné hodiny pôrodu a neviem, ako by to dopadlo, keby tam nebola.“

Komunikácia s personálom

Pôrod je fyzicky veľmi náročný. Dula vie, čo žena prežíva a vie, čo jej môže uľaviť od bolesti a nepohodlia prirodzene, bez narušenia priebehu pôrodu a komfortu ženy. Vzťahy v nemocniciach však môžu byť komplikované. Zdravotníci majú často svoje zaužívané postupy a nemusí sa im páčiť, keď chce ísť niekto inou cestou, čo u ženy vytvára zbytočné napätie a distres. V takých chvíľach je prínosom práve dobrá komunikácia a vzájomný rešpekt. „Dula krásne spolupracovala s lekárom aj pôrodnou asistentkou.“ Prítomnosť duly môžeme vyzdvihnúť aj v súvislosti so samotným zastupovaním ženy, keď nemá dosť síl: ,,Komunikovala moje priania s personálom, keď ja som nemohla, lebo som mala jednu kontrakciu za druhou“.

Podpora pred pôrodom, aj po ňom

Zvyčajne sa ženy s dulami spoja aj skôr počas tehotenstva, aby nadviazali vzťah a dohodli sa na detailoch pôrodu: „….plne som jej dôverovala, vzhľadom k tomu, že ma rešpektovala a podporovala počas celého priebehu tehotenstva.“. Už v období pred pôrodom je teda dula žene oporou a psychicky ju pripravuje, takisto aj v období po pôrode.

Prvé dni s novorodencom, dojčenie a celková starostlivosť bývajú náročné nielen pre prvorodičky. Preto sú matky vďačné, keď môžu o pomoc poprosiť práve svoju dulu, ktorú už poznajú, ktorej dôverujú, a o ktorej vedia, že ich podrží a povedie: „Bola mi veľkou a nenahraditeľnou oporou počas celého môjho tehotenstva a po pôrode, čo mi veľmi pomohlo v náročnejších začiatkoch s bábätkom.“, „Pomáhala mi po pôrode – technika dojčenia, bolesť bradaviek, kontrola doma, … rady na diaľku aj po týždňoch/mes. po pôrode.“. Treba však zdôrazniť, že aj keď mnohé duly sú súčasne laktačnými poradkyňami, nie je ňou každá a nespadá to automaticky pod starostlivosť duly a jej kompetencie.

Neprítomnosť duly ženy vnímali negatívne

Niektoré ženy ale napríklad pri prvom pôrode o možnosti duly ani nevedeli alebo pri nich nemohla byť prítomná z rôznych iných dôvodov aj keď si ju želali. Túto skutočnosť ženy opisujú negatívne a často spolu s vyjadrením, že by si želali mať dulu pri sebe: „Ľutujem, že som ju nemala pri prvom pôrode.“, „Škoda, že tam nemohla byť od začiatku kontrakcií…. Kontrakcie boli veľmi intenzívne a rada by som ju mala pri sebe už skôr. Bola mi ale nonstop k dispozícii cez telefón.“.

Rodiace ženy často uvádzajú dulu ako svoje najlepšie rozhodnutie ohľadom pôrodu. Slovné výpovede žien sú silným svedectvom o pozitívnom prínose dúl v pôrodníckej starostlivosti. Dula poskytuje žene nepretržitú podporu, vďaka ktorej sa môže cítiť bezpečne, vypočutá a rešpektovaná. Práve vytváranie takéhoto pocitu bezpečia a dôvery by malo byť prirodzenou súčasťou kvalitnej pôrodníckej starostlivosti nielen na Slovensku, ale kdekoľvek na svete.

[1] https://opac.crzp.sk/?fn=detailBiblioForm&sid=81706160F8CD7D6D7117ABA5BD05

[2] Lai, X., Chen, J., Lu, D., Wang, L., Lu, X., Chen, I., Krewski, D., Wen, S. W., & Xie, R. (2024). The Association between doula Care and Childbirth‐Related Post‐Traumatic Stress Disorder Symptoms: The Mediating Role of Childbirth Experience. Birth, 52(2), 243–251. https://doi.org/10.1111/birt.12874

[3] Suarez, A., Shraibman, L., & Yakupova, V. (2023). Childbirth Education and Support During Labour: Association with Birth Satisfaction. Psychological Science and Education, 28(2), 70–82. https://doi.org/10.17759/pse.2023280206  

Foto: “Doula” by Agência Senado, CC BY 2.0

The post Aký význam má dula pri pôrode? appeared first on Ženské kruhy.

Skupina je organizovaná občianskym združením Ženské kruhy a bude prebiehať online každý pondelok od 5. októbra 2026 v čase 17:00-18:30 cez Zoom. Tento cyklus stretnutí pobeží do konca školského roka, t.j. do konca júna 2027.

Kedy a kde?

• Pravidelné online stretnutia každý pondelok
• Začíname 5. októbra 2026
• Čas: 17:00 – 18:30
• Stretávame sa cez Zoom
• Účasť je bezplatná

Čo vám ponúkame?

Podporná skupina nenahrádza odbornú terapeutickú pomoc. Skupinu vedie facilitárorka, ktorá tiež zažila negatívnu skúsenosť s pôrodom (tzv. peer to peer). V skupine hľadáme podporu pri spracovaní negatívneho zážitku z pôrodu a zdieľame svoje príbehy so ženami s podobnou skúsenosťou. Navzájom sa podporujeme a delíme sa o účinné spôsoby, ako zvládať následky tohto zážitku. V skupine sa inšpirujeme, podporujeme a spoločne vytvárame bezpečný priestor na zdieľanie pocitov. Prvé týždne venujeme budovaniu podporného prostredia a atmosféry dôvery. Neskôr dáme každej členke priestor, aby vyrozprávala svoj pôrodný príbeh. Chceme, aby skupina bola pre vás zdrojom sily. Do ničoho sa nenútime a rešpektujeme sa navzájom.

Naša facilitátorka

Júlia: Porodila som dvakrát a mám za sebou dva celkom odlišné príbehy, ktoré by jeden bez druhého neexistovali. Pred druhým pôrodom som prešla dlhou cestou. Začala sa, keď sa môj syn narodil spôsobom, ktorý vôbec nezodpovedal mojim predstavám a túžbam. Tento negatívny zážitok ma priviedol k spoznávaniu seba samej a svojho vnútra. Učila som sa prijímať zranenia a priznať si bolesť. Dlho som sa uzatvárala do seba a hľadala som spôsoby, ako si pomôcť. Najviac mi pomohlo bezpečné prostredie podpornej skupiny, ktorú organizovali Ženské kruhy. Vďačnosť a účinok na moje uzdravovanie ma tak posilnili, že som zatúžila prispieť aj ja a pomáhať druhým ženám.

Počas druhého tehotenstva som viedla podpornú skupinu naživo a spoznala som ďalšie úžasné ženy. Druhý pôrod sa stal najkrajším a najsilnejším zážitkom môjho života. Po ňom som ešte viac zatúžila prispieť aspoň kvapkou k tomu, aby čoraz viac žien zažilo pozitívny pôrodný zážitok. Verím totiž, že každá z nás si ho zaslúži. Veľmi sa teším záujmu o podporné skupiny a ich pravidelnému realizovaniu za podpory Ženských kruhov.

Ako sa zapojiť?

Počet miest je obmedzený. Prihlásiť sa môžete vyplnením registračného formulára:

Pomôžte nám vytvárať podporné skupiny pre ženy, ktoré zažili traumatický pôrod. Vaša finančná podpora zabezpečí bezpečný priestor na vzájomné zdieľanie.

The post Podporná skupina po traumatickom pôrode appeared first on Ženské kruhy.

Цей посібник є надзвичайно важливим, оскільки сьогодні ми стикаємося з тривожними випадками порушень прав дітей та їхніх батьків у медичних установах. Це стосується рутинного розлучення дітей з батьками, відсутності місць для батьків у лікарнях і навіть необґрунтованих платежів за перебування або харчування.

Особливо складною ця ситуація може бути для громадян України, адже багато хто вважає, що без словацького громадянства їхні права обмежені. Це не відповідає дійсності. Людські права універсальні, і наші діти мають право на їх дотримання. Обмеження прав батьків або розлучення з дитиною можливе лише за рішенням суду. Жодна дитина не повинна залишатися без підтримки, незалежно від громадянства. Ваші права як людини повинні бути захищені та поважатися.

Подяка

Проект «Близькість робить дива – батьки госпіталізованої дитини не є відвідувачами» був успішно реалізований завдяки фінансовій підтримці понад 200 донорів, які зібрали 4428 євро під час кампанії на платформі Donio. Згодом, Фонд відкритого суспільства Братислава підтримав проект matching-грантом у розмірі 4000 євро в рамках Програми Stronger Roots for Civil Society.

Особлива подяка адвокатському бюро BP Advokáti, зокрема Мгр. Люсії Вакуліновій та Мгр. Мареку Шімеку, за професійне розроблення правового висновку щодо прав дитини під час госпіталізації, яке стало ключовою основою для цієї електронної книги.

Важливо, щоб ця інформація дійшла до людей, для яких словацька мова не є рідною. Тому ми в Жіночих колах забезпечили переклад електронної книги українською мовою, за що дякуємо Людмилі Ковальчук. Ця електронна книга також доступна словацькою та угорською мовами.

Оновлення станом на 24.2.2026: Ми оновили e-book, додавши інформацію щодо інструкції Міністерства охорони здоров’я Словаччини (MZ SR), а також опублікували юридичний коментар до цієї інструкції. Коментар доступний словацькою мовою, і прочитати його можна тут.

Переклад цієї електронної книги українською мовою був профінансований проектом PROTEUS Transatlantic Foundation, співфінансованим Європейським Союзом.

Висловлені думки та позиції є виключно думками авторського колективу і не обов’язково відображають думки Європейського Союзу або Європейської виконавчої агенції з питань освіти і культури. Європейський Союз і надавач фінансових засобів не несуть жодної відповідальності за ці думки і позиції.

The post Кожна дитина має право бути зі своїми батьками appeared first on Ženské kruhy.

V septembri 2025 nadobudla účinnosť novela zákona o zdravotnej starostlivosti, ktorá posilnila právo dieťaťa na prítomnosť rodiča alebo inej blízkej osoby pri poskytovaní zdravotnej starostlivosti. Ministerstvo vyhlásilo, že vďaka tejto novele by už žiadne dieťa nemalo byť osamotené pri hospitalizácii v nemocnici alebo pri ambulantných vyšetreniach. Bližšie o novele píšeme v tomto článku.

Usmernenie ministerstva

Ministerstvo zdravotníctva SR avizovalo, že s novelou zákona o zdravotnej starostlivosti pripraví aj usmernenie. Toto usmernenie slúži na zabezpečenie jednotného postupu zdravotníckych zariadení pri výkone práva maloletého dieťaťa na prítomnosť sprevádzajúcej osoby pri poskytovaní zdravotnej starostlivosti.

Jeho znenie nájdete vo Vestníku Ministerstva zdravotníctva SR – čiastka 25-32, ročník 73, 1.9.2025 pod názvom: Odborné usmernenie k výkonu práva maloletého dieťaťa na prítomnosť sprevádzajúcej osoby pri poskytovaní zdravotnej starostlivosti

Začalo to dobre…

Úvodné časti usmernenia zdôrazňujú potrebu detí na prítomnosť rodičov alebo iných blízkych osôb pri vyšetreniach a hospitalizácii. Konkrétne vymenúvajú prínosy takejto prítomnosti pri dieťati a zároveň poukazujú na závažné negatívne dôsledky oddelenia detí od rodičov. Podľa usmernenia:

Akékoľvek ambulantné ošetrenie alebo hospitalizácia maloletých pacientov je pre nich psychicky náročnou životnou situáciou. V prípade, že maloletý pacient je v takejto náročnej situácii oddelený od jemu blízkych osôb, separácia predstavuje signifikantný stresový faktor. Negatívne psychické dôsledky separácie sa objavujú aj dlhší čas od samotného odlúčenia. Až 30 % maloletých pacientov, ktorí počas hospitalizácie zažili separáciu, prejavovali známky posttraumatickej stresovej poruchy.

… ale nedopadlo to najlepšie

Napriek sľubnému úvodu sme v ďalších častiach usmernenia identifikovali viaceré nedostatky. Niektoré ustanovenia považujeme za diskriminačné a v rozpore s právnymi predpismi SR. Okrem toho usmernenie nie vždy zohľadňuje najlepší záujem dieťaťa, na ktorý sa odvoláva v úvodných častiach.

V tejto súvislosti sme sa spojili s advokátskou kanceláriou BP Advokáti, ktorá nám pripravila právny komentár k usmerneniu.

Naše ďalšie kroky

V nádväznosti na tieto zistenia sa chceme obrátiť na Verejného ochrancu práv aj ministerstvo zdravotníctva a budeme požadovať zmenu usmernenia. Náš názor je, že usmernenia má zabezpečiť rešpektovanie práv detí a rodičov a nie hľadať výhovorky.

Na záver chceme zdôrazniť, že usmernenie predstavuje podzákonný právny predpis a z tohto dôvodu nemá prednosť pred zákonmi a Ústavou SR.

Pomôžte nám chrániť práva detí a rodičov

Komentár k usmerneniu vypracovala advokátska kancelária BP Advokáti pro bono (bez nároku na odmenu). Ochrana práv detí a rodičov v zraniteľných situáciách vyžaduje veľa rôznych zdrojov.

Podporte našu prácu za ochranu práv detí a rodičov v nemocniciach. Veríme, že blízkosť rodiča pri dieťati je základné právo, nie nadštandard. Vaša finančná podpora nám umožňuje vyvíjať tlak na systém, podávať podnety na inštitúcie a presadzovať zmeny, vďaka ktorým už žiadne dieťa nebude musieť čeliť hospitalizácii samo. Každý váš príspevok nám pomáha strážiť hranice ľudskosti a zákona tam, kde sú najviac ohrozené.

The post Usmernenie pod lupou appeared first on Ženské kruhy.

Čo v e-booku nájdete:

• Právne východiská, ktoré garantujú právo dieťaťa na nepretržitý kontakt s rodičmi
• Konkrétny manuál s postupom, ako sa domáhať svojich práv
• Informácie o tom, na koho sa obrátiť v prípade porušenia práv
• Vysvetlenie, prečo je prítomnosť rodiča pri hospitalizovanom dieťati kľúčová

„Je neprípustné, aby vás niekto oddelil od vášho novorodenca bez toho, aby ste s tým súhlasili. Vy a vaše novorodené dieťa máte právo ostať stále spolu, a to aj v prípade, keď sa dieťa narodí malé, predčasne alebo v zdravotnom stave, ktorý si vyžaduje osobitú starostlivosť.“

— Charta rešpektujúcej zdravotnej starostlivosti

Prečo je tento e-book dôležitý?

Dlhodobo pozorujeme znepokojivú prax, v rámci ktorej dochádza k porušovaniu práv detí a rodičov zo strany poskytovateľov zdravotnej starostlivosti. Ide napríklad o:

• Rutinné oddeľovanie predčasne narodených detí od rodičov
• Chýbajúce lôžka pre rodičov
• Spoplatnenie hospitalizácie alebo stravy pre rodiča, ktorý nedojčí
• Spoplatnenie na základe veku hospitalizovaného dieťaťa

Vedeli ste, že práva rodičov možno obmedziť a maloleté deti možno od rodičov odlúčiť proti vôli rodičov len rozhodnutím súdu na základe zákona?

Žiadne dieťa v nemocnici nemá byť samo

Vďaka vašej finančnej podpore môžeme pomáhať rodičom, aby dokázali lepšie presadzovať svoje práva a práva svojich detí pri hospitalizácii. Vytvárame vzdelávacie materiály, šírime osvetu a poskytujeme individuálne poradenstvo.

Ebook bol aktualizovaný k 1.9.2025 v dôsledku nadobudnutia účinnosti novely o práve dieťaťa na sprievodcu pri poskytovaní zdravotnej starostlivosti. K predmetnej novele avizovalo Ministerstvo SR aj prijatie usmernenia, ktoré má upravovať jednotlivé špecifické situácie pri poskytovaní zdravotnej starostlivosti maloletým pacientom a pacientkám.

Aktualizácia k 24.2.2026: Ebook sme aktualizovali o informácie k usmerneniu MZ SR a zároveň sme zverejnili právny komentár k usmerneniu.

Aktualizácia k 1.9. bola financovaná z projektu PROTEUS Transatlantic Foundation, spolu- financovaného Európskou úniou.

Vyjadrené názory a postoje sú však výlučne názormi autorského kolektívu a nemusia nevyhnutne odrážať názory Európskej únie alebo Európskej výkonnej agentúry pre vzdelávanie a kultúru. Európska únia ani poskytovateľ finančných prostriedkov nenesú žiadnu zodpovednosť za tieto názory a postoje.

The post Každé dieťa má právo byť so svojimi rodičmi appeared first on Ženské kruhy.

V podcaste sa mimo iného dozviete:

• Prečo potrebujeme zmeniť vnímanie rodičov maloletých pacientov v našich zdravotníckych zariadeniach?
• S akými najčastejšími prípadmi porušovania práv detí sa stretávame?
• Čo sa však v skutočnosti deje vo vnútri dieťaťa pri separácii od rodiča?
• Ako prítomnosť blízkej osoby pomáha dieťaťu zvládať bolesť a neznáme lekárske zákroky?
• Aké základné zákonné práva ma hospitalizované dieťa na Slovensku?
• Čo prináša novela zákona o zdravotnej starostlivosti v oblasti prítomnosti sprevádzajúcej osoby?
• Môže nemocnica legálne rozdeliť rodiča a dieťa bez súdneho rozhodnutia?
• Ak personál nemocnice žiada rodiča, aby odišiel (napríklad počas vyšetrenia alebo na noc), akú prvú otázku by im mal rodič položiť?
• Ako majú rodičia reagovať, ak sú konfrontovaní s argumentmi o „prevádzkových dôvodoch“ alebo nedostatku lôžok?
• Kedy je opodstatnené privolať políciu a čo by mali rodičia v takej chvíli urobiť?
• Na koho sa môžu rodičia obrátiť so sťažnosťou, ak k porušeniu ich práv už došlo?
• Majú rodičia novorodencov a predčasne narodených detí rovnaké právo na nepretržitý kontakt?
• Môže byť dieťa sprievodcom svojho rodiča, ak musí byť hospitalizovaný dospelý (napríklad dojčiaca matka)?
• Kde môžu rodičia nájsť náš ebook a ďalšiu pomoc, ak ju budú potrebovať?

Ak vás táto téma zaujíma, vypočujte si celý podcast a získajte hlbší pohľad na problematiku, ktorá ovplyvňuje mnoho rodín.

Viac o téme práv detí pri poskytovaní zdravotnej starostlivosti a aj náš ebook nájdete v tomto článku.

The post Máme choré dieťa: Prítomnosť rodiča počas zdravotnej starostlivosti v nemocnici appeared first on Ženské kruhy.

Ці питання виникають не через нашу необізнаність, а тому, що словацька система охорони здоров’я принципово відрізняється від української. Те, що здається логічним і звичним вдома, тут працює за іншими правилами. І навпаки — те, що словаки вважають само собою зрозумілим, для нас може виглядати незвично і навіть незручно. Тому ми створили практичний посібник із потрібною інформацією.

Про що наш посібник?

Цей матеріал — це практичний посібник для українців, які хочуть зрозуміти, як працює медицина в Словаччині. Ми не просто переказуємо офіційні правила — ми намагаємося пояснити їх простою мовою, показати відмінності від української системи та дати конкретні поради, як діяти в різних ситуаціях.

Чому система здається складною?

Словацька система охорони здоров’я справді має багато нюансів, винятків та „але“. Навіть самі словаки іноді плутаються в правилах. Для українців додаткова складність полягає в тому, що:

• Багато інформації доступна тільки словацькою мовою
• Правила можуть відрізнятися в різних регіонах та лікарнях
• Існує багато неписаних правил та практик
• Законодавство періодично змінюється

Тому наша порада: завжди перевіряйте актуальну інформацію на офіційних сайтах страхових компаній та Міністерства охорони здоров’я. Не соромтеся запитувати лікаря або адміністратора клініки про незрозумілі моменти. Краще уточнити зараз, ніж отримати несподіваний рахунок потім.

Що далі?

У посібнику ми спробували максимально пояснити, яка реальна ситуація із системою охорони здоров’я в Словаччині. Наша мета — зробити так, щоб ви почувалися впевненіше, звертаючись за медичною допомогою в Словаччині, розуміли свої права та обов’язки, і знали, що реально вас може чекати.

Готові розібратися? Тоді читайте наш посібник!

На сайті Ženske kruhy знайдете багато цікавих статей українською мовою

Актуальну інформацію знайдете на нашій сторінці Facebook.

Презентація нашого посібника уже доступна! Дивіться запис вебінару від 13 грудня 2025 року та дізнайтеся все про нашу електронну книгу.

Цей документ фінансується з проєкту PROTEUS Transatlantic Foundation, що співфінансується Європейським Союзом.

Співфінансовано Європейським Союзом. Висловлені думки та позиції є виключно думками авторського колективу і не обов’язково відображають погляди Європейського Союзу або Європейської виконавчої агенції з питань освіти та культури. Європейський Союз та надавач фінансових коштів не несуть жодної відповідальності за ці думки та позиції.

The post Словацька медицина на практиці: що потрібно знати appeared first on Ženské kruhy.

Potenciál zachrániť milióny životov

Podľa globálneho pozičného dokumentu WHO by úplná implementácia modelov starostlivosti vedených pôrodnými asistentkami mohla predísť viac ako 60% úmrtí matiek a novorodencov. Do roku 2035 by sa tak mohlo zachrániť približne 4,3 milióna životov ročne. Ženy pri takejto starostlivosti zažívajú vyššiu spokojnosť, častejšie rodia prirodzene a majú lepšie výsledky. Nové usmernenie WHO priamo nadväzuje na tento globálny pozičný dokument.

Praktický sprievodca pre krajiny

Zatiaľ čo pozičný dokument WHO vysvetľuje prečo by mali všetky krajiny prejsť na modely, v ktorých poskytujú zdravotnú starostlivosť primárne pôrodné asistentky, usmernenie ponúka návody ako zmenu dosiahnuť. Usmernenie WHO obsahuje praktické návody pre:

• Vedenie a správu zdravotných systémov
• Reformy vzdelávania a odbornej prípravy pôrodných asistentiek
• Plánovanie pracovných síl a ich nasadenie
• Zabezpečenie kvality a monitorovanie poskytovaných služieb

Taktiež obsahuje skutočné prípadové štúdie z rôznych krajín a praktické nástroje pre plánovanie prechodu aj monitorovanie implementácie.

Usmernenie je určené pre všetky krajiny na celom svete. A to bez ohľadu na to, aký model starostlivosti momentálne v krajine využívajú. Môžu ho využiť všetky vlády pri tvorbe svojich národných stratégií v oblasti starostlivosti o matky a novorodencov.

Medzinárodné expertné zastúpenie

Na dokumente spolupracovalo viac ako 90 odborníčok a odborníkov z celého sveta. Zuzana Krišková pôsobila v dvoch prestížnych skupinách WHO: bola členkou STAGE Midwifery Working Group a aktívne pracovala v STAGE Midwifery Core Group, ktorá sa stretávala pravidelne raz za týždeň od augusta 2024 do januára 2025. Do týchto skupín bola vybraná pre jej skúsenosti s presadzovaním zmien v slovenskom pôrodníctve a znalosti práv žien pri pôrode.

V expertných skupinách spolupracovali odborníčky a odborníci z rôznych oblastí najmä: pôrodnej asistencie, pôrodníctva, výskumu z oblasti materského zdravia, tvorby verejných politík a reprodukčných práv žien.

Ženské kruhy vítajú toto usmernenie

Pre nás je publikácia implementačného usmernenia potvrdením správnosti našich požiadaviek. Ako sme už uviedli pri predstavení modelu starostlivosti, posilnenie úlohy pôrodných asistentiek je krok správnym smerom. Naším cieľom je, aby všetky ženy mali prístup ku kvalitnej a rešpektujúcej starostlivosti poskytovanej pôrodnými asistentkami.

Vďaka vašej podpore sa Zuzana Krišková mohla zúčastniť expertných skupín WHO. Pomôžte nám aj naďalej presadzovať lepšiu pôrodnú starostlivosť na Slovensku.

The post Implementačné usmernenie WHO k modelom pôrodnej starostlivosti appeared first on Ženské kruhy.

Bezpečný priestor pre zdieľanie

Podporná skupina fungovala na princípe peer-to-peer podpory, kde ženy s podobnými skúsenosťami vytvorili bezpečné prostredie pre otvorené zdieľanie. Ivana, jedna z účastníčok, to vystihla takto: „Naše príbehy by mali okrem nás počuť aj ich aktéri – pôrodníci, pôrodné asistentky… tí, ktorých slová a správanie sú v nás hlboko vryté. Či už v dobrom, ale najmä v bolestivom.“

Stretnutia prebiehali v pravidelnom čase, vždy v stredu od 17:00 do 18:30 prostredníctvom platformy Zoom. Prvé týždne sa skupina venovala budovaniu dôvery a vytvoreniu podporného prostredia. Neskôr dostala každá účastníčka priestor vyrozprávať svoj pôrodný príbeh.

Význam a dopad skupiny

Hoci podporná skupina nenahrádza odbornú terapeutickú pomoc, účastníčky našli v zdieľaní svojich príbehov úľavu a pochopenie. Júlia, ktorá sama vedie skupinu ako facilitátorka, opisuje svoju skoršiu skúsenosť: „Síce teraz skupinu vediem, no v minulosti som sama bola členkou z dôvodu, že som sa potrebovala vyrovnať so svojím pôrodom a mala som pocit, že si neviem pomôcť. Pochopenie a podpora, ktorú som v skupine našla, ďaleko predbehli moje očakávania. Efekt bol obrovský. Konečne som si dopriala smútok a postupne sa vyrovnala so sklamaním z nenaplnených očakávaní. Podporné skupiny tvorili významnú súčasť môjho liečenia a cesty k druhému vysnívanému posilňujúcemu pôrodu. Navždy budem Ženským kruhom nesmierne vďačná ❤️ „

Vízia ideálneho pôrodníctva

Podporné cvičenia tvorili dôležitú súčasť našich stretnutí. V jednom z nich sme vyzvali účastníčky, aby sa zamysleli nad tým, ako by vyzeralo ideálne pôrodníctvo na Slovensku. Stanka využila pri vypracovaní tejto úlohy AI a načrtla svoju víziu dokonalého pôrodníctva, ktoré stojí na rešpekte, individuálnej podpore, bezpečnosti a kvalitnej popôrodnej starostlivosti.

Podpora projektu

Podpornú skupinu sme mohli zrealizovať aj vďaka programu The Gift Matching Program pod záštitou UniCredit Foundation. Špeciálne poďakovanie patrí pani Kataríne Koník, ktorá podporu iniciovala a získala pre projekt záujem svojich kolegýň a kolegov z UniCredit Bank Czech Republic and Slovakia. Spoločne prispeli sumou 357 eur, ktorá bola následne dorovnaná na dvojnásobok UniCredit Foundation. Ďakujeme veľmi pekne, Vašu podporu si veľmi vážime.

Na Slovensku štát stále nedostatočne zabezpečuje starostlivosť o duševné zdravie žien po pôrode. Práve preto podporné skupiny významne pomáhajú ženám v procese uzdravovania a vyrovnávania sa s traumatickou skúsenosťou. Ak považujete našu prácu za dôležitú, podporte Ženské kruhy pravidelným alebo jednorázovým darom.

The post Podpora po pôrode: Ukončili sme piatu podpornú skupinu appeared first on Ženské kruhy.